Grupy wsparcia charakteryzują się przede wszystkim tym, że pracują one bez profesjonalnej pomocy. Mogą one jednak organizować poradnictwo i pomoc przez fachowców.
Dynamika grupy i jej problemy mogą być tak ściśle ze sobą splecione, że członkowie grupy sami nie rozpoznają właściwych przyczyn tego konfliktu i na skutek tego nie mogą go usunąć. W takich sytuacjach grupy wsparcia często życzą sobie pomocy z zewnątrz, w celu przezwyciężenia danego konfliktu. Zwracają się do innych grup wsparcia lub do fachowców, np. współpracowników punktów kontaktowych grup wsparcia lub mających doświadczenie w pracy grupowej pracowników socjalnych lub psychologów. Grupa sama decyduje o tym, jakiego rodzaju wsparcia potrzebuje.
Gdy grupa potrzebuje pomocy, wówczas tematy i problemy powinny zostać ściśle sformułowane, a życzenie poradnictwa powinno wyjść możliwie od wszystkich członków grupy. Zdefinionany powinien też zostać zakres poradnictwa.
Na spotkaniu, na które grupa zaprosi fachowca, powinni być obecni wszyscy jej członkowie. Poradnictwo nie powinno odbywać się poza spotkaniem grupy.
Szczególnie ważnym jest, aby doradcy nie mieszali się do tematyki grupy, lecz koncentrowali swoje porady jedynie na strukturze i sposobie pracy grupy jak również na wzajemnym odnoszeniu się do siebie jej członków.
Gdy poważne konflikty zagrażają pracy grupy lub grupie grozi rozpad, wówczas grupa ma do wyboru: albo się rozwiązać, albo starać się zapanować nad konfliktami przy pomocy ograniczonego czasowo instruktażu.
Sens i cel instruktażu polega na ujawnieniu trudności i konfliktów oraz procesów dynamiki grupy. Ma on dostarczyć impulsów i pomocy we wspólnym przezwyciężeniu sytuacji konfliktowych grupy. W ten sposób poprawia się zdolność do pracy poszczególnych członków grupy i grupy jako całości.
Często zadarza się, że grupy pomocy potrzebują instruktażu w fazie początkowej, np. przez 3 - 10 spotkania. Chodzi tu o to, aby osoba profesjonalna wzmocniła własną inicjatywę i zdolność członków grupy do pracy, aby mogli oni samodzielnie ustalić działanie grupy. Najważniejszą zasadą osinstruktora profesjonalnego, udzielającego pomocy grupie wsparcia w jej fazie początkowej, jest jego pozycja - ukazanie grupie, że jest on zbędny jako kierownik.
Czasami jednak dochodzi do trudności. Doświadczenia wykazują, że grupy po zakończeniu fachowego instruktażu rozpadają się. Przyczyna tego leży często w rozwoju dynamiki grupy, która traktowała instruktora jako kierownika grupy. Gdy już go nie ma, wówczas grupa się rozpada.
Finansowanie instruktażu jest często problematyczne, o ile nie jest ono pokrywane przez punkt kontaktowy grup wsparcia. Nie każdego członka grupy stać jest na ponoszenie tych kosztów.
Jeżeli grupa decyduje się na ciągły instruktaż, wówczas nie jest już ona czystą grupą wsparcia. Powinno się ją raczej określać jako kierowaną (instruowaną) grupę samopoznania wzgl. grupę dyskusyjną.
Również wymiana doświadczeń z innymi grupami wsparcia może pomóc w rozwiązywaniu konfliktów grupy.
Szczególną formą wymiany doświadczeń i informacji między grupami stanowią wspólne spotkania. Uczestniczą w nich wszyskie zainteresowane grupy, które albo
Regularne tematyczne wspólne spotkania odbywają się obecnie w Berlinie jedynie na temat raka i depresji.
Cel wspólnych spotkań
INa pierwszym miejscu znajduje się wzajemna wymiana doświadczeń o przebiegu i wynikach pracy grup wsparcia. Omawiane są trudności i zmiany dotyczące całej grupy, a nie osobiste problemy poszczególnych członków.
Również dla nowych osób zainteresowanych, szukających grupy wsparcia, może takie wspólne spotkanie być bardzo informatywne. Tutaj poznają one różne grupy i ich sposób pracy i mogą przyłączyć się do istniejącej już grupy.
Na wspólne spotkania mogą być zaproszone również osoby fachowe z dziedziny ochrony zdrowia i spraw socjalnych, aby wspólnie z grupami wspracia wymieniać informacje i wiedzę.
Na wspólnych spotkaniach mogą być dyskutowane interesy i żądania grup wsparcia danego zakresu tematycznego i wytyczane być perspektywy wspólnych strategii w celu realizacji tych żądań.
Mogą też być rozwijane wspólne pomysły i formy pomocy dla poszczególnych grup, np. wzajemne poradnictwo i pomoc w szczególnych sytuacjach. Wspólne spotkania służą też planowaniu wspólnych imprez.
Organizacja wspólnych spotkań
Na wspólne spotkania może każda grupa wsparcia zaprosić inną grupę. W wielu wypadkach organizowane jest to przez punkt kontaktowy grup wsparcia, ponieważ ma on z reguły informacje o istniejących grupach danego zakresu tematycznego lub z danego regionu.
Wspólne spotkania powinny odbywać się regularnie, lecz nie za często (najwyżej co 3 miesiące).
Z doświadczenia wynika, że pomoc profesjonalistów lub doświadczonych członków grup jest bardzo pomocna w nadaniu struktury spotkaniu i poruszaniu rozmaitych spraw.
W odróżnieniu od wspólnych spotkań istnieją regularnie odbywające się fora, jak np. 'berlińskie forum wsparcia osób przewlekle chorych lub upośledzonych'. Forum to angażuje się w wymianę wewnętrznych doświadczeń (np. wskazywanie braków) i formułowanie na zewnątrz wspólnych interesów (więcej zrozumienia dla przewlekle chorych, stara się o poprawę ich sytuacji socjalnej, więcej przejrzystości w służbie zdrowia, o niezależnych i wyspecjalizowanych rzeczoznawców, itp).
Udział w tym forum biorą przedstawiciele relewantnych grup, projekty i inicjatywy z zakresu służby zdrowia. Spotyka się ono regularnie co dwa miesiące w SEIKS i jest zawsze otwarte na nowe inicjatywy.
Wyniki dyskusji na forum oddziaływują bezpośrednio na działalność grupy i odwrotnie.
Fora tego rodzaju istnieją też w innych dziedzinach tematycznych, np. w dziedzinie inicjatyw zagranicznych.
Profesjonalni doradcy (np. punkty kontaktowe grup wsparcia lub instytucje służby zdrowia lub socjalne) mogą pomagać grupom wsparcia również w zakresie organizacyjnym poprzez: