13.    Trudności w pracy grup wsparcia

Praca grupy podlega zawsze pewnej dynamice. W każdej fazie może dojść do trudności.

W grupach wsparcia stykają się ludzie mający wprawdzie podobne problemy, a mimo to mogący bardzo różnić się w swojej osobowości. W każdej grupie ludzi reprezentowane są odmienne zdania, zainteresowania, potrzeby. Jest to normalne i nie przedstawia żadnego problemu. Problemem nie są rozmaite mniemania i punkty widzenia lecz obchodzenie się z nimi.

13.1 Trudności w okresie początkowym

Mogą pojawić się następujące trudności:

• Członkowie nie wiedzą jak włączyć się do grupy lub innym coś przekazać.
• Oczekiwanie pomocy przekracza indywidualną gotowość do własnej aktywności; np. wychodzi się z założenia, że w pierwszym rzędzie otrzyma się pomoc od innych (postawa konsumpcyjna).
• Odpowiedzialność za to, co dzieje się w grupie, spychana jest na 'kierowników grupy' lub osoby kontaktowe.
• Ciągle ci sami członkowie grupy wykonują wszystkie wymagane prace.
• Grupa jest za duża albo za mała.
• Betroffenheit und Erwartungen sind sehr unterschiedlich. Problemy i oczekiwania są bardzo różne.
• Niemożliwe jest dojście do zgody odnośnie celu i sposobu postępowania.
• Niemożliwe jest spełnienie minimalnych warunków organizatorskich (np. odnośnie pomieszczenia, terminów).
• Integracja nowych członków okazuje się bardzo trudna ze względu na istniejący już trzon grupy. Możliwa jest również odwrotna sytuacja: nowi członkowie przyjmowani są dlatego z trudem, ponieważ grupa nie posiada jeszcze odpowiedniej stabilności wewnętrznej. Wynikająca z tego fluktuacja może zagrozić istnieniu grupy.

13.2 Trudności w rozwoju i przebiegu

Każda grupa wsparcia rozwija własne style i struktury, stanowiące siłę tej grupy i określające jej życie wewnętrzne. Ale i tu nie odbywa się nic bez trudności:

• W grupie jest mało aktywnych członków i dużo pasywnych. Ci pasywni oczekują od aktywnych utrzymania grupy przy życiu, ci natomiast odczuwają, że przerasta to ich siły.
• W danej grupie wsparcia specjalne zadania i obowiązki przejmowane są przez szczególnie aktywnych członków, przez co traktowani są oni jako (nie)oficjalni kierownicy.
• Gruppen gefährden. Członkowie grupy reagują na konflikty w ten sposów, że już nie przychodzą na spotkania. Może to zagrozić istnieniu grupy.
• W trudnych sytuacjach nierzadko grupa zrasta się w pozytywnym sensie. W tym wypadku decyzja, czy grupa otwarta jest dla nowych członków, czy nie, może mieć wielkie znaczenie. Duża fluktuacja ('jak na targu') zagraża ciągłości rozwoju i stabilizacji grupy.
• Istotnym warunkiem spoistości grupy wsparcia jest wzajemna sympatia, umożliwiająca otwartą, szczerą i miłą atmosferę w grupie. Jeżeli antypatie między członkami nie będą przedyskutowane, wówczas obciąża to w znacznam stopniu atmosferę w grupie.
• Zbyt wielkie rozbieżności między oczekiwaniami skierowanymi do grupy wsparcia i możliwościami ich realizacji prowadzą do rezygnacji i/lub rozwiązania grupy.
• 'Skierowanie' osób przez profesjonalistów (np. lekarzy, terapeutów) do grup wsparcia może być bardzo problematyczne. Często takie osoby nie są poinformowane o charakterze wspracia i oczekują natychmiastowej pomocy w swoich problemach, bez wykazywania własnej aktywności (postawa konsumpcyjna).

13.3 Trudności w orientacji i oddziaływaniu na zewnątrz

Poprzez intensywną wymianę zdań na określone tematy członkowie długo istniejącej grupy wsparcia stają się specjalistami we własnej sprawie. Zaakceptowali oni swój problem, potrafią się z nim lepiej lepiej obchodzić lub przezwyciężyli go. W wyniku tego pragną oni często wykorzystać własne kompetencje, aby pomóc osobom z podobnymi problemami w przezwyciężeniu ich problemów (np. w formie poradnictwa).

Tak więc początkowo skierowana do wewnątrz grupa wsparcia rozszerza swoje punkty ciężkości i cele na zewnątrz. Często tworzy się grup rdzenna, honorowo informująca i udzielająca porad osobom spoza grupy.

W tej fazie mogą powstać napięcia i konflikty, dotykające zarówno samą grupę wsparcia, mogące doprowadzać przede wszystkim do konfliktów ról dla osób udzielających porad (przeciążenie i dominancja poszczególnych osób, rozszerzenie honorowej dziełalności dla innych itp.). Właśnie w takiej sytuacji przełomowej ważnym warunkiem dalszego istnienia grupy jest wzajemna szczerość i zapewnienie wspólnych celów i dróg. Rada udzielona przez doświadczonych współpracowników projektu lub odpowiednio wczesna pomoc przez nadzór mogą oszczędzić rozczarowań.