Kurallar ve yöntemler, gruptaki sohbeti ve iþleyiþi yapýlandýrmaya yararlar. Bunlar, belirli bir konuya ve kiþisel sorunlara konsantre olunmasýný kolaylaþtýrýrlar. Yöntemlerin ve kurallarýn uygulanmasý farklýlýk arzeder ve kendi kendine yardým grubunun konusuna baðlýdýr.
Örneðin, baðýmlýlýk konusunda faaliyet gösteren kendi kendine yardým gruplarý, öz deneyim gruplarý veya kronik hastalarýn gruplarýnýn kurallarýndan daha farklý kurallar ile çalýþýrlar.
Bazý kendi kendine yardým gruplarý, belirli kurallara göre çalýþmazlar ya da sadece grup çalýþmasý için gerekli gördükleri belirli teknik ve yöntemleri kullanýrlar. Kurallar ile mi ya da hangi kurallar le çalýþýlacaðý kararý, her zaman grubun kendisine aittir.
Her kendi kendine yardým grubu, sorunlarýna ve ihtiyaçlarýna uygun kendi çalýþma sistemini geliþtirir. Çalýþma stili, zaman içerisinde deðiþebilir ve kurallarýn uygulanmasýný gerekli ya da gereksiz kýlabilir.
Üyeler, grup çalýþmasýnýn konsantre biçimde ne zaman baþlayacaðýný bilirler ve bu süre içerisinde sorunlarýný dile getirmeye göre kendilerini ayarlarlar. Bu nedenle toplantýlarýn zamanýnda baþlayýp bitmesi önemlidir.
Esas olarak her üye kendi hakkýnda, yani düþünceleri, hissettikleri, yaþadýklarý, ümitleri ve beklentileri üzerine konuþur. Doðal olarak hayatlarýnda önemli bir rol oynayan yakýnlarý ya da arkadaþlarý üzerine konuþmalarý kaçýnýlmazdýr. Ama esas bakýþýn kendi üzerinde yoðunlaþtýrýlmasý gereklidir. Toplantýda bulunmayan grup üyeleri hakkýnda konuþulmamalýdýr.
Seansa tam olarak konsantre olamadýðýnýz görüþünde iseniz, konuþmayý yarýda kesiniz. Örneðin sýkýlmýþ ya da kýzgýn olduðunuz için veya baþka herhangi bir nedenle kendinizi konsantre edemeyebilirsiniz. ‘Kendini tam olarak seansa veremeyen’ bir üye, sadece kendi hakkýnda açýlma fýrsatýný kaçýrmakla kalmayýp, diðer grup üyeleri için de zaman kaybýna yol açar. Rahatsýzlýk durumu geçtiðinde konuþmaya devam edilebilir. Bundan önce, konuþmanýn yarýda kesilmesiyle açýlmýþ olan ve grup için o anda daha önemli gözüken bir baþka konuya öncelik verilebilir.
Bu kuralý uygulamak cesaret ister, ancak bu son derece önemli bir kuraldýr ve aidiyet duygusunu teþvik eder.
Gruplarýn pek çoðu, seansýn baþlangýcýnda grup üyelerinin o gün kendilerini nasýl hissettikleri ve güncel problemleri hakkýnda kýsa bir yoklama yapar (örneðin oturuma da taþýnan korkular dahil olmak üzere) ve ondan sonra o konu üzerinde konuþulur (aslýnda baþka konular planlanmýþ olsa da). Bu iþleyiþ, tek tek üyelere aidiyet ve anlayýþ görme hissini verir.
Herkes, çok kýsaca (azami 2 dakika) belirli bir konu, bir durum ya da o andaki ruh hali üzerinde görüþ bildirme imkanýna sahiptir. Bu görüþler hakkýnda yorum yapýlmaz ve üzerinde tartýþýlmaz.
Kýsa deðerlendirme, seansýn baþýnda, sonunda veya grupta belirsizlik görülen durumlarda kullanýlabilir.
Kýsa deðerlendirme þu amaçlara hizmet edebilir:
Tüm üyeler söz aldýktan sonra kýsa deðerlendirme bölümü hakkýnda yorum yapýlýr ve gerekleri yerine getirilir (örneðin konularda deðiþiklik, belirli bir kural konulmasý).
Görüþ bildirme, kendi davranýþýmýzýn diðerleri üzerinde yarattýðý izlenimi öðrenmeye yarar. Feedback’in olumlu etkisi, grup içerisinde rahatsýz edici davranýþlarýn düzeltilmesinde ve grup iþbirliðine yardýmcý olan etkenlerin ise güçlendrilmesinde yatar.
Davranýþýmýn diðer grup üyeleri üzerinde nasýl bir etki yarattýðý konusunda tam bir fikrim yoksa ya da diðerlerinin benim hakkýmda ne düþündüðünü bilmek istiyorsam, Feedback isteyebilirim.
Ama ayný þekilde eðer bir grup üyesinin herhangi bir davranýþý hoþuma gidiyor ya da gitmiyorsa, Feedback vermek istediðimi söyleyebilrim.
Feedback vermek ya da Feedback almak, sanýldýðý kadar kolay deðildir. Duygularýmýz hakkýnda açýkça konuþmaya pek alýþýk deðilizdir. Bu nedenle, aþaðýdaki kurallara uymakta fayda vardýr:
Eðer Feedback vereceksen:
Kastettiðin kiþiye doðrudan hitap et.
O kiþinin davranýþýnýn sende yol açtýðý duygularý anlat. Görüþünü mümkün olduðunca somut olarak ifade et ki, karþýndaki tam olarak hangi davranýþý kastettiðini anlayabilsin. Diðerlerinin davranýþý hakkýnda yorum, þikayet ya da spekülasyonda bulunmanýn bir anlamý yoktur.
Eðer Feedback alýyorsan:
Senin davranýþlarýn hakkýnda görüþ belirtiliyorsa, hemen karþýlýk vermeye ya da kendini savunmaya ya da açýklama yapmaya kalkýþma. Sadece dinle ve bu Feedback’ýn sende yarattýðý izlenime dikkat et. Diðer grup üyelerinden de Feedback isteyebilirsin. Ancak ondan sonra içeriðe yönel.
Feedback’in faydalarý, þöyle sýralanabilir:
Feedback, eleþtiride bulunmayý ve eleþtiriyi kaldýrabilmeyi veya davranýþ biçimi üzerine kafa yormayý ve bunu deðiþtirebilmeyi saðlar.
Büyükçe bir grubun sohbeti, bir oturum yönetimi ile yapýlandýrýlabilir. Bu, söz almak isteyenlere söz verilmesini ve konunun daðýlmamasýný saðlar. Oturum yönetimi, her toplantýda bir baþka grup üyesi tarafýndan üstlenilebilir. Bu, grup iþleyiþinin yapýlandýrýlmasýna yararken, içeriðin belirlenmesi ile ise bir ilgisi yoktur. Oturum yöneticileri, grup yöneticisi anlamýna gelmez.